Bir Kadın Portresi 3: Muazzez İlmiye Çığ

 17 Kasım 2024. Bir devir daha kapandı, ışıklar içinde uyu Muazzez Hocamız.

Dile kolay, 110 yıllık yaşamını bu denli dolu dolu, bilimle, araştırmayla, öğretmekle geçirmiş bir akademisyen, Sümerolog, arkeolog, dilbilimci, gerek dünya gerek ülkemiz kültür mirasına sayısız katkıda bulunmuş bilim insanı, yaşam enerjisiyle, öğrenme aşkıyla dolmuş taşmış bir Türk kadını, Cumhuriyet kadınıydı kendisi. Ve en önemlisi de bir İmparatorluğun bitişine, Cumhuriyetin ilanına ,dünya savaşlarına, hastalıklara, krizlere, darbelere şahit olmuş bir hafızaydı. Atatürk öldüğünde 24 yaşındaydı, onunla aynı dönemde yaşamış ve onun olmamızı istediği kimliği kendinde yaratmış ve layığıyla yaşamış örnek alınası bir insandı. Bursalı ve hemşehrim olması, baba tarafım gibi Tatar olması, filolog olması, Ankara'da üniversite hayatını yaşaması, Atatürk'ün her daim yolunda olması, Türk aydınlanmasına katkıları, çeviriler yapması, yazdıklarıyla

gerici tayfayı rahatsız ediyor oluşu bende kendisine karşı ayrı bir sevgi barındırdı hep. Işıklar içinde uyu hocam.

“Babam acayip bir adamdı, şekerim. Yıl 1914, annem hamile. Babam diyor ki, 'inşallah kız çocuğum olur. ona Fransızca ve keman dersleri aldıracağım.' ben doğunca adımı Muazzez İlmiye koyuyor. Bir gün bana dedi ki, 'Kızım, sana İlmiye adını verdim ki ilim sahibi olasın.”

1914 yılında Bursa'da doğdu. 1931'de Bursa Kız Muallim Mektebi'nden mezun oldu. 

Beş yıl kadar Eskişehir'de öğretmenlik yaptı ve ardından 1936 yılında Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Hititoloji Bölümü'ne kaydoldu.

1940'ta mezun olduktan sonra, Antik Şark Eserleri Müzesi'nde on yıl sürecek kariyerine, kurumun arşivlerinde tercüme edilmeden ve tasnif edilmeden saklanan binlerce çivi yazılı tablet alanında uzman olarak başladı.

1960'ta Heidelberg Üniversitesi'nde 6 ay süren bir çalışma yaptı. 1965'te Roma'da sergilenen Hitit sergisini Londra'ya götürdü. 1972'de emekli oldu.

Emekli olduktan sonra bir süre yurtdışında yaşayan Muazzez İlmiye Çığ, 1988 yılında Philadelphia'da Asuroloji kongresine katıldı. Prof. Kramer'in "History Begins at Sumer" kitabını Türkçe'ye çevirdi. Kitap 1990'da "Tarih Sümer'de Başlar" ismiyle Türk Tarih Kurumu tarafından yayınlandı.

1940 ve 1983 yılları arasında Topkapı Müzesi Müdürü M. Kemal Çığ ile evli olan Muazzez İlmiye Çığ'ın 2 kız çocuğu var.

İlgilenenler için kitaplarını da şöyle bırakıyorum;

• Kur'an, İncil ve Tevrat'ın Sümer'deki Kökeni 1995, Kaynak Yayınları
• Sümerli Ludingirra, 1996, Kaynak Yayınları
• İbrahim Peygamber - Sümer Yazılarına ve Arkeolojik Buluntulara Göre, 1997, Kaynak Yayınları
• İnanna'nın Aşkı - Sümer'de İnanç ve Kutsal Evlenme, 1998, Kaynak Yayınları
• Zaman Tüneliyle Sümer'e Yolculuk, 1998, Kaynak Yayınları (Genişletilmiş ikinci basım; ilk basım 1993, Kültür Bakanlığı Yayınları)
• Hititler ve Hattuşa - İştar'ın Kaleminden, 2000, Kaynak Yayınları
• Gilgameş - Tarihte İlk Kral Kahraman, 2000, Kaynak Yayınları
• Ortadoğu Uygarlık Mirası, 2002, Kaynak Yayınları
• Çivi Çiviyi Söker - Muazzez İlmiye Çığ Kitabı, Serhat Öztürk, 2002, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
• Ortadoğu Uygarlık Mirası 2, 2003, Kaynak Yayınları
• Sümer Hayvan Masalları, 2003, Kaynak Yayınları
• Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği, 2004, Kaynak Yayınları
• Vatandaşlık Tepkilerim, 2004, Kaynak Yayınları
• Atatürk Düşünüyor, 2005, Kaynak Yayınları
• Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği, 2005, Kaynak Yayınları
• Sümerlilerde Tufan - Tufan'da Türkler, 2008, Kaynak Yayınları

"Bilge kişi karanlıkta ışık, çıkmaz sokakta yol bulandır."